Moment Tum : บางทีการเหยียบเรือสองแคม...มันอาจจะทำให้คุณเป็นเซียนก็ได้

สมบัติผู้ดี...
โดย Moment Tum · Saturday, September 10, 2011

พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 6 ทรงอธิบายถึงความหมายของผู้ดีความตอนหนึ่งว่า

 

...ผู้ดีไม่ได้หมายถึงคนมีทรัพย์ ไม่ได้หมายถึงคนมีสกุล แต่หมายถึงคนที่ประพฤติปฏิบัติดีทั้งกาย วาจา และที่สำคัญคือใจ

 

 

สมบัติผู้ดี โดย เจ้าพระยาวิสุทธิ์สุริยศักดิ์ (ม.ร.ว.เปีย มาลากุล) ซึ่งเรียบเรียงไว้ตั้งแต่พ.ศ.2455 พบคุณสมบัติผู้ดีไว้ 10 บท

แต่ละบทครอบคลุมทั้งกายจริยา วจีจริยา และมโนจริยา หรือกาย วาจา ใจ

สรุปเป็นตัวอย่างดังนี้

 

บทที่ 1 ผู้ดีย่อมรักษาความเรียบร้อย

ไม่ใช้กิริยาอันกล้ำกรายบุคคล ไม่สอดสวนวาจาหรือแย่งชิงพูด

ไม่ปล่อยใจให้ฟุ้งซ่านกำเริบหยิ่งยโส

 

บทที่ 2 ผู้ดีย่อมไม่ทำอุจาดลามก

ใช้เสื้อผ้าเครื่องแต่งตัวอันสะอาดเรียบร้อย

ไม่กล่าวถึงสิ่งโสโครกพึงรังเกียจในท่ามกลางชุมชน

พึงใจที่จะรักษาความสะอาด

 

บทที่ 3 ผู้ดีย่อมมีสัมมาคารวะ

นั่งด้วยกิริยาอันสุภาพเฉพาะหน้าผู้น้อย ไม่พูดจาล้อเลียนผู้ใหญ่

เคารพยำเกรงบิดามารดาและอาจารย์ นับถือนอบน้อมต่อผู้ใหญ่

มีความอ่อนหวานแก่ผู้น้อย

 

บทที่ 4 ผู้ดีย่อมมีกิริยาเป็นที่รัก

ไม่ทำกิริยารื่นเริงเมื่อเขามีทุกข์

ไม่เที่ยวติเตียนสิ่งของที่เขาตั้งแต่งไว้ในบ้านที่ตนไปสู่

ไม่กล่าวสรรเสริญรูปกายบุคคลแก่ตัวเขาเอง ไม่พูดเคาะแคะสตรีกลางประชุม

และย่อมรู้จักเกรงใจคน

 

บทที่ 5 ผู้ดีย่อมเป็นผู้มีสง่า

มีกิริยาอันผึ่งผายองอาจ จะยืนนั่งย่อมอยู่ในลำดับอันสมควร พูดจาฉะฉานชัดถ้อยความ

มีความรู้จักงามรู้จักดี มีอัชฌาสัยอันกว้างขวางเข้าไหนเข้าได้

 

บทที่ 6 ผู้ดีย่อมปฏิบัติการงานดี

ทำการอยู่ในระเบียบแบบแผน ไม่ละเลยที่จะตอบจดหมาย

พูดสิ่งใดย่อมให้เป็นที่เชื่อถือได้ เป็นผู้รักษาความสัตย์

ไม่เป็นผู้เกียจคร้าน

 

บทที่ 7 ผู้ดีย่อมเป็นผู้ใจดี

เมื่อเห็นเหตุร้ายหรืออันตรายจะมีแก่ผู้ใดย่อมต้องรีบช่วย

ไม่เยาะเย้ยถากถางผู้กระทำผิดพลาด ไม่ใช้วาจาอันข่มขี่

ไม่มีใจอันโหดมเกรี้ยวกราดแก่ผู้น้อย เอาใจโอบอ้อมอารีแก่ผู้อื่น

 

บทที่ 8ผู้ดีย่อมไม่เห็นแก่ตัวฝ่ายเดียว

เป็นผู้ใหญ่จะไปมาลุกนั่งย่อมไว้ช่องให้ผู้น้อยมีโอกาสบ้าง

ไม่ขอแยกผู้หนึ่งมาจากผู้ใดเพื่อพาไปพูดจาความลับกัน ไม่มีใจมักได้

ไม่พึงใจการหยิบยืมข้าวของทองเงินซึ่งกันและกัน

 

บทที่ 9 ผู้ดีย่อมรักษาความสุจริตซื่อตรง

ไม่ละลาบละล้วงเข้าห้องเรือนแขกก่อนเจ้าของบ้านเขาเชิญ

ไม่ซอกแซกไต่ถามธุระส่วนตัวหรือการในบ้านของเขา

เป็นผู้รักษาความไว้วางใจของผู้อื่น

 

บทที่ 10 ผู้ดีย่อมไม่ประพฤติชั่ว

ไม่เป็นพาลเที่ยวเกะกะระรั้วและกระทำร้ายคน

ไม่ทำให้ผู้อื่นเดือดร้อนเจ็บอายเพื่อความสนุกยินดีของตน ไม่เป็นพาลพอใจทะเลาะวิวาท

ไม่พอใจนินทาว่าร้ายกันและกัน ไม่ปองร้ายผู้อื่น มีความเหนี่ยวรั้งใจตนเอง

เป็นผู้มีความละอายแก่บาป


สมบัติผู้ดี...
โดย Moment Tum



สถานที่ :